همیشه و همه روزه بعد از غروب آفتاب عالمتاب و آغاز شب سرد و سخت بناگاه چشمهایم را به آسمان میدوزم تا ستاره عشق و حیات خویش را یافته و بسان سیاره ای بی قرار و عاشق دورادورش را احاطه کنم دل را مسکن و منزلش و چشمهایم را قربانگاه مقدمش نمایم و عاشقانه فریاد بزنم که همراه تو بودن و در کنار تو زندگی کردن خوشبختی من است.کبوتر چاهی
سلام.
در دوران کودکیم به یادم است که خیلی از جاهای شهر رشت پر از دسته جات کبوترهای چاهی بود. حتی توی حیاط مدرسه مان هم همیشه پر بود از کبوترهای چاهی. وقتی به صورت دسته جمعی شروع به پرواز می کردند جلوه بسیار زیبایی داشت. با اینکه تا آنجا که میدانم پرنده حلال گوشتی است و گیلانی ها هم به شکار پرندگان علاقمند، ولی هیچکس را تا به حال ندیدم که از این پرندگان زیبا و دوست داشتنی شکار کند.
حتی همیشه مردم عادی در مکان های تجمع این پرندگان برای آنها دانه و آذوقه می ریزند و برای بعضی عادت روزانه شده است. و چقدر این عادت زیباست و به نظر من جزو حسنات.
اما با همه این اوصاف پس چرا از تعداد این پرندگان و مکان های تجمع آنها روز به روز کمتر و کمرنگ تر می شود.
به نظر می آید این به خاطر زیستگاه این پرندگان باشد. زیستگاه و لانه این پرندگان در جداره چاه ها بود. به خاطر همین زیستگاه و لانه گذاری، مشهور به کبوترچاهی شدند.
در قدیم چاه های دهنه باز در خانه ها زیاد بود که با پیشرفت سطح زندگی و پیشرفت تاسیسات آب شهری کم کم در سازه های جدید این چاه ها محو و تابود می شوند. اما در قدیم هم معمولا برای اینگونه چاه ها از درپوش استفاده می کردند. پس مکان واقعی زندگی این پرندگان کجا بود؟
به نظر من این کم شدن محسوس تعداد این پرندگان زیبا به علت عوض شدن نحوه ی معماری شهری است. در قدیم مساجد شهر رشت همگی دارای گلدسته هایی با شکلی خاص که فقط در شمال کشور دیده میشد بود. گلدسته هایی نسبتا کوتاه تر از گلدسته های مرسوم شهرهای دیگر و عریض تر. با سقفهای سفالی. بعضی به شکل چهارگوش و بعضی به شکل دایره.
یعنی مامن و جان پناه این موجودات زیبا در واقع زیارتگاهها و مساجد بوده که فضای روحانی هم به این اماکن میداد. به مرور زمان این گلدسته ها خراب شده و در بازسازی های جدید جایگزین نشدند و غیر از چند عدد که به عنوان یک بنای قدیمی خودنمایی می کنند چیزی باقی نمانده. و متاسفانه شاهد افول روز به روز تعدد این پرندگان هستیم.
و این نشانی هست بر اینکه گاهی تغییر حتی اگر در راستای مدرنیته و بهبودی باشد بی آنکه اطلاع داشته باشیم می تواند به جای دیگر یا اکوسیستم و یا هر چیز دیگری که تا آنروز به چشم نمی آمد و بودن در کنارش رضایت داشتیم ، آسیب بزند.
اینجاست که اهمیت مطالعه چند جانبه قبل از عملیاتهای عمرانی بیش از پیش نمود پیدا می کند.
پی نوشت:
مطلب فوق مطالعه میدانی و آکادمیک نبوده و منبعی ندارد و فقط نظر و برداشت خودم و نتیجه گیری ای که از فکر کردن به این موضوع داشتم می باشد و می تواند اشتباه باشد.
ابزارک تصویر